Həkim kollektivi Həkimə sual ver
Söhbət otağı
Qapalı yer qorxusu: Klostrofobiya
Qapalı yer qorxusu: Klostrofobiya
Göndərən: Narınc Rüstəmova
Şərhlər: 19
Baxılıb: 2010
Səs ver:
Panik pozğunluğu məşhur anksiyete pozğunluğu və fobiyalardən bəhs edib, insanın ən fundamental qorxularından biri olan claustrophobic`dən bəhs etməmək əskiklik olar.

Bunu bəzən özbaşına dilə gətirirlər, bəzən də əhəmiyyət vermirlər, hətta normal qarşılayır amma soruşduqda izah edirlər. Ən çox qarşılaşılan vəziyyət, həyatını liftə minə bilməmə, qapısı bağlı otaqda yata bilməmə, dar sahədə durmama kimi bəzi əlamətləri, öz idarəsində basqılayan, bu vəziyyətlərdən qaçınan və əhəmiyyət verməyən adamın MR çəkilişi lazım olduğunu öyrənməsi ilə yaşadığı böhrandır.

Tibbi bir zərurət vardır, tunel kimi dar bir maşına girməsi və orada yarım saata yaxın müddət keçirməsi lazımdır. Amma bu onun üçün tabuta girib məzarın içində gözləməkdən fərqsizdir. MR çəkdirməyə müraciət zamanı 10 % -də klostrofobiya müəyyən olunmuşdur. Bu kəslərə ya anesteziya altında yatırdılaraq çəkiliş edilər, ya açıq MR-ə girərlər ya da klostorfobiya üçün müalicə görüb dərman qəbul etdikdən sonra girə bilərlər.

MR ən dəqiq tətikləyən vəziyyətdir, amma lift, hamam, kiçik və basıq tavanlı otaqlar, qapının kilidli olduğu bilinən hər hansı bir yer, sıxlıq mühitlər, mağaralar, tunellər, metro və hətta boğazı bir az sıxan bir qalstuk və ya boğazlı paltar belə claustrophobic bir vəziyyət ola bilər.

Bəzi klostrofobiklərin bərbər kreslosunda oturarkən belə qalxa bilməyəcəklərini düşünərək panikaya qapıldıqlarını bilirik. Adam da nəfəs darlığı, hava aclığı, baş gicəllənməsi, ölüm qorxusu, ağlını itirmə qorxusu kimi bir sıra əlamət yaradır. Bu hala çatdığında, vəziyyət artıq panik ataktır. Onsuz da bir çox hallarda klostrofobiya ilə panik atak pozğunluğu oxşardır.

Sözün kökü, Latınca claustrum yəni «bağlı yer» və phobia «qorxu»dan gəlir. Tətikləyən düşüncə adamın o an orada çarəsiz və bağlı olduğu, istəsə də çıxa bilməyəcəyi, kömək ala bilməyəcəyi fikridir. Klassik psixologiyadakı bu öyrənilmiş, şərtlənmə şərhinin yanında klostorfobiya üçün daha bioloji şərh də vardır. Beyində duyğuları idarə edən amygdala adlı sahənin claustrophobic kəslərdə daha kiçik olduğunu göstərən tədqiqatlar vardır.

Bir digər görüş isə bəzi ailələrdə claustrophobic daha tez olduğu, bunun genetik faktorla açıqlana biləcəyidir. Bəlkə də insanın içində yaranmasından bu yana olan ölüm qorxusuna işarə edir.

Müasir həyatda əsrlər boyunca, insanın ən dərin, gizli qorxularından biri ölmədən məzara girməkdir. Qəzada öldü sanılmaq və basdırılmaq, oyandığında çarəsiz və hərəkət edə bilməz halda məzarın içində olmaq. Bu qorxu tarix içində özünə yeni ticarət sektorları yaratmışdır. Daha köhnə dövrlərdə cənazənin biləyinə bir ip bağlayıb ipin ucunu məzarın xaricindəki bir çana məzmuna daha yaxın zamanlarda izə kameralarla təchiz tabutlar insanın bu qorxusunun məhsuludur.

Uşaqlıqda başı barmaqlıqlar arasına sıxışan, bir hovuza düşüb boğulma təhlükəsi keçirən, qaranlıq bir otaqda kilidli qalan, ailə tərəfindən kilidli bir avtomobildə buraxılan uşaqlarda klostrofobi inkişaf riski daha çoxdur. Bu da claustrophobic öyrənilən bir tərəfi olduğunu düşündürər.

Klostorfobiyanın müalicəsində müxtəlif müalicə üsulları istifadə edilər. Claustrophobic adam, yaşadığı vəziyyətdən deyil, o vəziyyətə aid nəticələrdən qorxur. Qorxulan liftə minmək deyil, orada bağlı qalar və liftdən çıxmasa huşunu itirmə keçirib kimsədən kömək alamamaqdır. Koqnitiv müalicədə adamda lift və bağlı qorxu ilə əlaqədar məlumatlar yenilənir, yenidən qurulur.

Liftin qorxulacaq, zərər verəcək, həyati təhlükə meydana gətirəcək bir alət olmadığı, bağlı qalması vəziyyətində nələr ediləcəyini yenidən öyrədirlər. Məruz qalma müalicəsindən isə insan gedərək artan şiddətdə qorxduğu vəziyyətə məruz qalar, bu vəziyyətə öyrəşməsi gözlənilər. Məsələn, liftə terapevt ilə birlikdə minmə və qapının açıq olaraq gözlənilməsi, biri aşağıda gözləyərkən bir mərtəbə çıxma, birinə xəbər verərək beş mərtəbə çıxma kimi. Bilinən ən təsirli müalicə üsulu budur, müvəffəqiyyət nisbəti 70%-ə yaxındır.

Nərmin Quliyeva
Xəzər Universitetinin psixologiya fakültəsinin tələbəsi


Şərhlər: 19
Baxılıb: 2010
Geriyə
loading...
Hörmətli Qonaq, siz sayta qeydiyyatsız istifadəçi kimi daxil olmusunuz.
Saytda şərh yazmaq, xəbər göndərmək və eləcə də digər hüquqlardan istifadə edə bilmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyinizi məsləhət görürük.
vipbetul
ele fobiyalarim yoxdu
9 mart 2015 22:48
# 19
Of,If I stretch my hands,do you hold them in your hands,Sir?
Oh, do you look at my tearful eyes even once?
SEVGI DENIZIM
men qapali yerden qorxuram
11 oktyabr 2014 22:28
# 18
Üstümə qışqıran, acıqlanan, küsən, küsdürən, qısqandıran lakin bir damla göz yaşımı görende dünyanı dağıdan birini sevdim cox sukur seni veren Allahima

♥ :)
Antikvar
Bele fobiyalarim yoxdu.Onlar menden qorxsunlar ozde hele canli olmayan bir seyden qorxmaq)
10 oktyabr 2014 00:48
# 17
Məni mən kimi sevənləri, başımın tacı - qəlbimin sevimlisi edərəm, amma gəlib məndən ikiüzlü olmağımı istəyənlərə tək sözüm"Get ayna qarşısında qalıb özünlə danış ".....
Melek5
oyy mende cox qorxuram meselen olsun lift lifte minen deyiremki ureyimde indi isiq sonse qalacam burda neyniyesem falan filan yeni umumiyetle qoruxram :(
9 oktyabr 2014 18:44
# 16
Qadın.
5 hərifdən ibarət əvəzsiz bir dünya.
acisko
qapali yerlerden cox qorxuram xususende tek olanda eh
9 oktyabr 2014 18:14
# 15
Həyatda sahib olduğum dəyərlər, sahib olmadıqlarıma dəyərlər...
Sabinka
Bu yaşima qeder heç tek minmemişem lifte,bir yere geciksem bele
9 oktyabr 2014 18:00
# 14
aziz a
men cox qorxuram qapali yerden hemde dar olanindan lap cox.
9 oktyabr 2014 17:24
# 13
Qelbim doludu !!!!
Gulu-Qezi
cox qala bilmirem, qapali yerden qorxu deyil ama ureyim sixilir
9 oktyabr 2014 17:02
# 12
Dünya gözel olsaydi dogarken aglamazdik,yasarken temiz qalsaydiq ölünce yuyulmazdiq!!!!!!!!
naxçıvan balası
Liftden yox qapalı yerde qalsam üreyim dayanar bax düşünmesi bele üreyimi sıxır
9 oktyabr 2014 15:58
# 11
NUR
mende qorxaqam ne edirler kecmir hec neyin xeyri yoxdu adi yataq otaginda tek yatsam deli olaram
9 oktyabr 2014 15:55
# 10
sona
Lifden qorxmuram ama dar ve qaranliq bir yerde ureyim sixilar hetda ureyim partdiyar bir defe bele hal yawamiwam Allah gostermesin birde yawamiyim. Uwaq vaxti padvala girirdi oglanlar memde erkek fatma idim axi))) hec oglanlardan geri qalaram?)) Yigdim qizlari bawima girdik padvala qorxmadim hetda maraqli gekdi. Sora bir defe gozlenpac oynuyanda ozude axwamustu girdim padvalda gizlenmeye 1-ci blokdan girdim 6-ci blokdan cixmali idim yazdiqca hemin anlari yawiyiram vahime basir meni birde bir kolhe ewitdim indi men qaciram o dalimca turbalar balaca otaq kimi yerler axirinci bloka cixa bilmiremki bilmirem day nefesim gedib gucnen catdim. Bloka cixan kimi qiwqirib agladim. Bir muddet hamidan qorxurdum.
9 oktyabr 2014 15:51
# 9
SEVMEK BU KADAR GUZELSE, KİM BİLİR SEVMEYİ "YARATAN" NE KADAR GUZELDİR...
Sara035
Ele bir qorxum yoxdu.bakida yuksek mertebededi evimiz rahatliqla cixib duwuruk.inwallah bawimiza gelib bilmeriik o qorxunu
9 oktyabr 2014 15:44
# 8
Aτasını Yuxuδa Ölмüş Görüв, Oyanarag Aτasına Sarılanlar,
-Bəs Aτasını Yuxuδa Sag Görüв, Oyanarag İçin-İçin Aglayanlar Neyləsin. !
emis
Menimde elede cox fobiyam yoxdu qorxu barede en cox qorxdugum seylere Tekce heyvanlardi Butun heyvanlardaan Qorxuram
9 oktyabr 2014 14:43
# 7
arzum-aysum
Men evde tek olanda qorxuram
9 oktyabr 2014 14:43
# 6
Qarşına ümüdlə bax, arxana şükürlə, yuxarıya imanla, ətrafına hörmətlə...
vipbetul
ele fobiyalarim yoxdu
9 oktyabr 2014 14:41
# 5
Of,If I stretch my hands,do you hold them in your hands,Sir?
Oh, do you look at my tearful eyes even once?
Omrumun Ureyi
Elebir qorxum yoxdu
9 oktyabr 2014 14:34
# 4
Sevgi bağından bir çiçək dərdim...
O çiçəyi hər dəfə qoxladıqca sevgim daha da artır <3
AYKA-ISI
bir defe minmiwem oda 3 mertebeli bina gulmeyin haa duz deyirem
9 oktyabr 2014 14:33
# 3
Az qalibki telefonuma sevgilim deyim...çox
şirindi,nə istəyirəm edirəm,sifət
elemir,əsəbləşmir,bùtùn vaxtini mənimlə
keçirir :D ♥
DELIWKAA
Mingecevirimdeki binalarin azinda liftler var.Onuncunde cox az minmiwem.Ama qorxmuram.
9 oktyabr 2014 14:17
# 2
BARBI
mende lift qorxusu var ona gore lifte minmirem.bir deyqeden artiq qalsam ureyim dayanar.
9 oktyabr 2014 14:13
# 1
Canımı yaktıktan sonra, hiç birşey olmamış gibi helallik isteyenler! Cehennemde yandığınızı görsem üzerinize benzin dökerim... !
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.

(ana səhifəyə gedin.)

TEZKLİKLƏ

Adların mənaları Yuxuyozmalar
Xəbər lenti HAMISI
YeniQadin.Biz
Səsvermə
 

Saytın hansı bölməsini xoşlayırsınız?

Qadınlar.Biz həyatı
Gündəm - Magazin xəbərləri
Moda
Gözəl qadın
Bizim mətbəx
Sağlıqlı yaşam
Hamiləlik və Analıq
Qadın və Cəmiyyət
Münasibətlər
Həyat tərzi
Bürclər və Qoroskop
Bölümlü Hekayələr
Kişi dünyası
Oyunlar
Video - Musiqi

 
 
HAMISI Ən çox oxunanlar
İdeal çəkini hesabla
Boyunuz : sm
Çəkiniz : kq
Yaşınız :
Cinsiniz :
İdeal Çəkiniz : kq
Fərq : kq

BÜRC UYĞUNLUĞU

Sevgilinizlə bürc uyğunluğunuzu öyrənə bilərsiniz