Həkim kollektivi Həkimə sual ver
Söhbət otağı
Dilimizin Ucunda olan sözləri niyə xatırlaya bilmirik?
Dilimizin Ucunda olan sözləri niyə xatırlaya bilmirik?
Göndərən: my_angel
Şərhlər: 8
Baxılıb: 320
Səs ver:
İnsanın başqaları ilə ünsiyyətində ən xoşagəlməz anlardan biri, lazımi sözü yada sala bilməməsidir. Məhz elə bu vaxt böyük bir gərginlik keçirərək "lap dilimin ucundadır” ifadəsini işlədirik. Bundan sonra isə vəziyyətdən çıxmaq üçün, "şey”, "zad”, "nədir onun adı”, "zəhrimara qalsın” kimi kəlmələrlə vurnuxuruq. Bu söz və ifadələrin mövcudluğu ondan xəbər verir ki, əşyaların və ya insanların adlarını unutmaq geniş yayılmış xüsusiyyətlərdən biridir. Bu o qədər geniş yayılıb ki, hətta elmi adı da var:"letologika.” Yunan dilində "lete” unutmaq, "loqos” isə söz deməkdir. Bundan başqa qədim yunan mifologiyasında Leto yeraltı dünyanın 5 çayından birinin adıdır. Əfsanəyə görə bu çayın suyundan içən ölülər bu dünyadakı hər şeyi unudurlar.
Lakin letologika sözünü ilk dəfə psixoloq Carl Jung 20-ci əsrdə işlədib, hərçənd bu sözün 1915-ci ildə Dorlandın Amerika Şəkilli Tibb Lüğətinə salındığı da məlumdur. Bu lüğətdə letologika lazımi sözün yada düşməməsi kimi izah olunur. Alimlərin fikrincə, Yungun tədqiqatlarında mərkəzi yer tutan yaddaş və unutqanlıq müasir anlamda beynin işlənməsi ilə sıx bağlıdır.

Alimlər deyirlər ki, bizim beynimiz kompüter kimi "naqillənməyib”. Kompüterdə bütün informasiyalar səliqəli şəkildə anbarlanıb və istənilən anda bircə düymə ilə çıxarıla bilər. Britaniya psixoloqu Tom Stafford deyir ki, bizim yaddaşımız olduqca maraqlı prosesdir, lakin burada əsas rolu yadda saxlamağa çalışdığımız predmetlə assosiasiyalar qurmaq qabiliyyətimiz oynayır. Öz söz ehtiyatımızdan istənilən kəlməni ortaya çaxarmağımız asan məsələ deyil. Məsələn Oxford lüğətində 600 min söz var, lakin bu da milli leksikonun zənginliyini tam əks etdirmir.
Hər bir adamın danışıqda və yazıda işlətdiyi fəal söz lüğətinin həcmi kifayət qədər kiçikdir. Lakin Britaniya filoloqu David Christall-ın fikrincə, fəal lüğətdə hər halda 50 minədək söz olur. Bu mənada insanın bildiyi və gündəlik nitqində işlətmədiyi sözlərin sayı qat-qat çoxdur. Alimlərin fikrincə, insan məhz bu passiv lüğətə daxil olan sözlərin yada salınmasında çətinlik çəkir.

Biz çox vaxt nadir hallarda işlətdiyimiz sözləri, məsələn adam adlarını unuduruq. İnsan düşüncəsi öz təbiəti etibarilə assosiativdir. Yəni biz sözləri ayrılıqda yox, qruplarla yadda saxlayırıq. Məsələn stüardessa, təyyarə, qanad, hava limanı kimi sözləri biz "küll halında” yadda saxlayırıq. Əgər hər hansı bir sözü heç cür yada sala bilmiriksə, bu o deməkdir ki, beynimizdə həmin sözlə əlaqədar assosiasiyalar yarada bilməmişik.
Letologika bizim sözləri yada sala bilməmək xüsusiyyətmizdir, lakin həm də həmin sözün "izini” tapa bilməməyimizdir, hərçənd bilirik ki, axtardığımız söz hardasa beynimizin dərin qatlarlında mövcuddur. Mark Gwynn zarafatla yazır ki, bəlkə bizim də həmin o Leto çayından içməyimizdən fayda olardı. Bütün lazımsız informasiyaları silib təmizləyər, beynimizi yalnız lazım olanlarla doldurardıq.
*Yazı BBC Future üçün Mark Gwynnin yazdığı material əsasında hazırlanıb.*


Şərhlər: 8
Baxılıb: 320
Geriyə
loading...
Hörmətli Qonaq, siz sayta qeydiyyatsız istifadəçi kimi daxil olmusunuz.
Saytda şərh yazmaq, xəbər göndərmək və eləcə də digər hüquqlardan istifadə edə bilmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyinizi məsləhət görürük.
heyatim_menim
mende de olur sonra ozum ozume eseb oluram niye bele olur deye
5 may 2016 12:19
# 8
Başa düşdüm ki,
Həyatda Nəfəs almam üçün 5 səbəbim Var
ALLAHıma Şükür ki, onlar mənim Həyatımdadı.
vipbetul
indi unutqanliq cox artib
4 may 2016 21:49
# 7
Of,If I stretch my hands,do you hold them in your hands,Sir?
Oh, do you look at my tearful eyes even once?
narmiwka_15
aydaa en eseb oldugum weydi.butun gunu fikirlewiremki men ne diecekdim ama yatanda yadima duwur))))
4 may 2016 21:22
# 6
Be Happy))
___Jasmin___
yox bele sey mende yoxdu hellelik olsada nadir hallarda
4 may 2016 21:17
# 5
I remained behind now the mother of 14 spring -Big

BARBI
Offff yarali yerim. Men ne qeder bu halla rastlasmisam. Sey zad ederek qaliram.
4 may 2016 21:09
# 4
Canımı yaktıktan sonra, hiç birşey olmamış gibi helallik isteyenler! Cehennemde yandığınızı görsem üzerinize benzin dökerim... !
Barbaris
yadawim gucludur)
4 may 2016 20:58
# 3
☆Arxamca danışan insanların xəyallarında imzam var ☆
Angela7
Bundan sonra isə vəziyyətdən çıxmaq üçün, "şey”, "zad”, "nədir onun adı”, "zəhrimara qalsın” kimi kəlmələrlə vurnuxuruq. 122
4 may 2016 20:42
# 2
May 2016 tarixindən bəri günlərimdə SƏN adlı dəyişiklik var.
Tomris Müslümova
Diqqət! Sizdə gizli mətnin baxışı üçün hüquq yoxdur.
4 may 2016 20:39
# 1
9 Milyard insan...9 Milyard ruh...Və içindən yalnız,bir dənəsinə ehtiyac duymaq çox qəribədir heart
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.

(ana səhifəyə gedin.)

TEZKLİKLƏ

Adların mənaları Yuxuyozmalar
Xəbər lenti HAMISI
YeniQadin.Biz
Səsvermə
 

Saytın hansı bölməsini xoşlayırsınız?

Qadınlar.Biz həyatı
Gündəm - Magazin xəbərləri
Moda
Gözəl qadın
Bizim mətbəx
Sağlıqlı yaşam
Hamiləlik və Analıq
Qadın və Cəmiyyət
Münasibətlər
Həyat tərzi
Bürclər və Qoroskop
Bölümlü Hekayələr
Kişi dünyası
Oyunlar
Video - Musiqi

 
 
HAMISI Ən çox oxunanlar
İdeal çəkini hesabla
Boyunuz : sm
Çəkiniz : kq
Yaşınız :
Cinsiniz :
İdeal Çəkiniz : kq
Fərq : kq

BÜRC UYĞUNLUĞU

Sevgilinizlə bürc uyğunluğunuzu öyrənə bilərsiniz