Həkim kollektivi Həkimə sual ver
Söhbət otağı
Arran memarlıq məktəbi
Arran memarlıq məktəbi
Göndərən: Fialka
Şərhlər: 4
Baxılıb: 179
Səs ver:
Azərbaycan  memarlıq tarixində bir məktəb kimi ilk dəfə formalaşan Aran memarlıq məktəbi olmuşdur. Azərbaycan Ərəb xilafətinin tərkibinə daxil olduğu zaman  Bərdə böyük və məşhur bir şəhər idi.Burada görkəmli memarlıq abidələrinin tikilməsi haqqında mənbələrdə məlumatlar var.Qədim memarlıq ənənələri ilə isalmiyyətdən gələn tipoloji xüsusiyyətlərin birləşməsi nəticəsində formalaşan orta əsr Azərbaycan memarlığının ilk rüşeyimləri məhz burada özünü göstərmişdir. Bərdədə əmələ gələn memarlıq istiqaməti,ölkədə feodal dövlətlərinin müstəqilləşməsi prosesində,yerli ənənələrin güclənməsi ərəfəsində başlayır.Məhz bu şəraitdə Aran memarlıq məktəbi əmələ gəlməkdə idi. Bərdədəki inşaat texnikası,şəhərsalma ənənələri daha sonra,şübhəsiz ki, Gəncədə  davam etdirilir.X əsrdə Gəncədə Şəddadilərin  apardığı geniş inşaat işləri bu şəhəri Azərbaycanın  ən böyük memarlıq mərkəzlərindən birinə çevirir.Hələ Bərdədə əmələ gəlməyə başlayan üslub cəhətləri Gəncdə daha bariz şəkildə formalaşır.
Bərdə  və Gəncə ətrafında formalaşmış Aran memarlıq məktəbi öz təsir dairəsini genişləndirərək demək olar ki, Azərbaycanın  bütün orta hissəsinə yayılır.XI əsrdən başlayaraq  Beyləqan  daha sonra isə Şəmkir  də memaqlıq mərkəzlərinə çevrlir.Beləliklə Aran memarlıq məktəbinin əhatə dairəsi xeyli genişlənmiş olur.
Məlumdur ki,Aran memarlıq məktəbinin mərkəzi olan Gəncə monqol yürüşləri zamanı dağıdılmış və bir daha əvvəlki vəziyyətinə qayıda bilməmişdir.Təəssüf ki,Aran memarlıq məktəbinə daxil olan şəhərlər və onların abidələri tamamilə dağıdıldığı üçün əlimizdə kifayət qədər faktik material və kitabələr yoxdur.Lakin Aran memarlıq məktəbinə daxil olan memarların fəaliyyəti haqqında əlimizdə maraqlı bir fakt var. Türkiyənin Amasya şəhərindəki məscidin hasarı üzərindəki kitabədə onun 1236-1246-cı illərdə aranlı sənətkar tərəfindən tikildiyi qeyd edilmişdir. Azərbaycan  memarlığı üçün son dərəcə əhəmiyyətli olan bu fakt,eyni zamanda kitabədə qeyd edilmiş tarix etibarilə də olduqca əhəmiyyətlidir.Adı Mahmud oğlu Məhəmməd olan bu sənətkar məhz monqol işğalından sonra vətənini tərk edərək Türkiyəyə köçmüşdür.
Aran memarlıq məktəbinin səciyyəvi xüsusiyyətləri bu cür ümumiləşdirilir:Aran memarlıq məktəbi bir sıra cəhətlərilə yaxşı öyrənilmiş Naxçıvan memarlıq məktəbinə  oxşardır.Bu yaxınlıq çox ehtimal ki,Aran memarlıq məktəbinin Naxçıvan memarlıq məktəbinə təsiri ilə izah edilməlidir.Bu yaxınlıq hər şeydən əvvəl eyni inşaat materialının tətbiqilə izah edilməlidir.Hər iki memarlıq məktəbində inşaat materialı kərpic idi.Aran memarlığının əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri divar hörgüsünün səciyyəvi cəhətlərindəndir.Memarlıq tarixində Gəncə hörgüsü adı ilə tanınan bu hörgünün əsas xüsusiyyəti çaydaşı ilə kərpicin birlikdə naxış şəklində işlədilməsidir. Gəncədə bu hörgü çaydaşının ətrafını çərçivələyən kərpic şəklində təzahür edir.Şəmkirdə isə bu hörgü daha əlvan şəkil alır.Burada kərpic və çaydaşı ilə bərabər hörgüyə ağ daş da daxil olur.Beləliklə Aran hörgüsü rəngarənglik kəsb edir,polixromik olur.


Şərhlər: 4
Baxılıb: 179
Geriyə
Hörmətli Qonaq, siz sayta qeydiyyatsız istifadəçi kimi daxil olmusunuz.
Saytda şərh yazmaq, xəbər göndərmək və eləcə də digər hüquqlardan istifadə edə bilmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyinizi məsləhət görürük.
arzum-aysum
tarixi melumat oldu, oyrenmis oldum
12 iyul 2016 21:35
# 4
Qarşına ümüdlə bax, arxana şükürlə, yuxarıya imanla, ətrafına hörmətlə...
YalniZ-ArZu
Xeberin adindaki wekil hec movzuya uygun deyil.
Melumatcun twk.
12 iyul 2016 14:51
# 3
Bilgeye sormuwlar."Insan nasil sabreder?"Demiw ki:Unutursun sabredersin,Bu en GUZELIDIR.Kabul edersin sabredersin,Bu en DOGRUSUDUR.Vazgecersin sabredersin,Bu en ZORUDUR.Bir de iwini ALLAHA havale eder sabredersin.Iwte bu en YUCESIDIR...
vipbetul
maraqli melumat oldu
12 iyul 2016 12:37
# 2
Of,If I stretch my hands,do you hold them in your hands,Sir?
Oh, do you look at my tearful eyes even once?
Totu
Maraqli xeberdi.ttesekkurler
12 iyul 2016 12:07
# 1
Hər şeyi bilməniz önəmli deyil,Önəmli olan həddinizi bilmənizdi...
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.

(ana səhifəyə gedin.)

TEZKLİKLƏ

Adların mənaları Yuxuyozmalar
Xəbər lenti HAMISI
YeniQadin.Biz
Səsvermə
 

Bəs sizin bürcünüz nədir?

Qoç
Buğa
Əkizlər
Xərçəng
Şir
Qız
Tərəzi
Əqrəb
Oxatan
Oğlaq
Dolça
Balıqlar

 
 
HAMISI Ən çox oxunanlar
İdeal çəkini hesabla
Boyunuz : sm
Çəkiniz : kq
Yaşınız :
Cinsiniz :
İdeal Çəkiniz : kq
Fərq : kq

BÜRC UYĞUNLUĞU

Sevgilinizlə bürc uyğunluğunuzu öyrənə bilərsiniz