Həkim kollektivi Həkimə sual ver
Söhbət otağı
Tarixi Şirvanşahlar sarayı
Tarixi Şirvanşahlar sarayı
Göndərən: tek umidim sen
Şərhlər: 9
Baxılıb: 560
Səs ver:
Şirvanşahlar sarayı kompleksi Bakının ən qədim və geniş əraziyə malik tarix-memarlıq abidəsidir.
Şirvanşahlar sarayı XV əsrdə Şirvanşah I Xəlilullah tərəfindən tikdirilib.

Saray 6 əsrlik tarixi ərzində bir çox hadisələrlə üzləşib. Bir növ Azərbaycan tarixinin son 600 ilində baş vermiş hadisələr birbaşa adıçəkilən saraya təsir etmişdir. 1500-cü ildə Fərrux Yasarın Səfəvilərlə döyüşdə məğlub olaraq öldürülməsinə qədər müstəqil Şirvanşahlar dövlətinin himayəsində olan saray Səfəvilərin bura daxil olması ilə yağma və dağıntılara məruz qalıb. Elə məhz bu səbəbdəndir ki, tarixin o dövrlərindən günümüzə saraya aid çox az eksponat gəlib çatıb. Daha sonra Səfəvi-Osmanlı müharibələrində Osmanlıların qələbə qazanması ilə Bakı şəhəri və uyğun olaraq, Şirvanşahlar sarayı Osmanlıların himayəsinə keçib. Hətta sarayın Şərq darvazası da o vaxtkı Osmanlı sultanı III Muradın şərəfinə tikilib.

«Dinin müdafiəçisi və peyğəmbərin adamı, böyük sultan Şirvanşah Xəlilullah bu işıqlı türbəni öz anası və 7 yaşlı oğlu üçün tikdirməyi əmr edib» — bu cümlə Şirvanşahlar saray türbəsinin girişində həkk olunub. Giriş qapısının üzərində altıguşəli medalyonun içərisində Əli adı 6 dəfə qabarıq, 6 dəfə isə oyuq formasında həkk olunub. Ən maraqlısı isə daha yuxarıdakı damla şəkilli medalyonun içərisində yazılanlardır. Belə ki, bu medalyonun içərisində «Allah, memar Məhəmməd Əli» sözləri qeyd olunub ki, buradakı memar sözünü yalnız güzgü vasitəsilə oxumaq mümkündür. Bu da onunla əlaqədardır ki, o dövrdə memarlara adlarını tikilinin üzərində yazmaq qadağan olunmuşdu.

Hətta bunu edən memarların boynu vurulurdu. Görünən odur ki, bu türbəni tikən memar öz həyatını təhlükəyə atmaq hesabına belə olsa, adını türbənin üzərində qeyd edib. Memarın şaha gəldiyi bu kələyi isə ilk dəfə 1954-cü ildə şərqşünas alim Ə.Ələsgərzadə tapmışdır. Girişin üzərindəki digər yazılar isə Qurandan götürülmüş ayələrdir.

Türbənin daxilində 7 məzar vardır. Lakin bu məzarlardan ikisində cəsəd qalıqları yox idi. Bu qəbirlərdən birinin uzunluğu Xəlilullahın boyuna uyğun olaraq iki metrdən uzun olduğuna görə bəzi alimlər itmiş cəsədin məhz Şirvanşaha aid olduğunu düşünürlər. Belə ki, bəzi deyimlərə görə, Səfəvilər Şirvanşahlara qalib gəldikdən sonra sarayın yağmalanması zamanı Şah İsmayıl Xətai özü şəxsən öz atasının qisasını almaq məqsədi ilə Xəlilullahın qəbrini açdırıb, cəsədini oradan çıxartdırıb. Ancaq sonra etdiyi bu hərəkətindən peşman olub. Bundan sonra isə özünə Xətai təxəllüsünü götürüb. Xəlilullahla bağlı başqa maraqlı deyimlər də var.

Belə ki, saray ərazisindəki hündür pilləkənlərin məhz şahın göstərişi ilə tikildiyini, səbəb kimi isə şahın özünün boyuna uyğun olaraq iri addımlarının olması göstərilirdi. Daha bir diqqətçəkən məqam isə saray binasının kənarındakı dar qapı idi. Deyilənlərə görə, bu dar qapı Xəlilullahın hərəmxanasına açılırdı. Qapının dar olmasına səbəb isə Xəlilullahın kök xanımları xoşlamadığı, bu səbəbdən hərəmxanasına ancaq incə xanımların keçə bilməsi üçün bu qapının dar düzəldilməsini əmr etməsidir.

Şirvanşahlar saray kompleksi üç hissədən ibarətdir. Birinci həyətdə şahın yaşadığı bina-divanxana və saray binası yerləşir. Şahın yaşamış olduğu bina ikimərtəbəlidir, 52 otağı var. Birinci mərtəbədə 27, ikinci mərtəbədə isə 25 otaq var. Şah yuxarı mərtəbədə ailəsi, qohum-əqrəbası ilə birgə yaşayarmış. Aşağı mərtəbədə isə şahın qulluqçuları, kənizləri yaşayırdı. Həmçinin bu mərtəbədəki otaqlardan anbar kimi istifadə edirdilər. 1828-ci ildə Çar Rusiyası Azərbaycanı işğal edərkən Şirvanşahlar saray kompleksindən bütövlükdə hərbi sursat saxlamaq üçün istifadə edilib. Ruslar yuxarı mərtəbədəki otaqların arakəsmələrini açıb, bununla da binanın qədim harmoniyasını vəhşicəsinə pozublar.


Şərhlər: 9
Baxılıb: 560
Geriyə
Hörmətli Qonaq, siz sayta qeydiyyatsız istifadəçi kimi daxil olmusunuz.
Saytda şərh yazmaq, xəbər göndərmək və eləcə də digər hüquqlardan istifadə edə bilmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyinizi məsləhət görürük.
vipbetul
gozel hamimizin bilmesi lazim olan melumatdir
9 iyul 2015 16:52
# 9
Of,If I stretch my hands,do you hold them in your hands,Sir?
Oh, do you look at my tearful eyes even once?
Happy
Bu haqda melumatim var idi. Amma gezmeye hech gememishem, gedib gezmek isterdim
8 iyul 2015 15:31
# 8
neri
men balaca olanda getmisem insallah yene gedecm
8 iyul 2015 14:20
# 7
Sert
Catwoman666
hec getmemisem. getmek isteyerdim
7 iyul 2015 21:24
# 6
"All men must die, but we are not men"

Daenerys Targaryen
aliceWOnDer
Tarix dersliyinden oxumusdum..Burda cox melumat yoxdur hele...
7 iyul 2015 20:49
# 5
Mən xoşbəxt bir kəpənəyəm yaşasam da,ölsəm də..
xeyalperest
Men getmişem cox qeşeydi twk
7 iyul 2015 12:56
# 4
Allahim sozlerimi nece aciqlayim?Bu sozlerde sendendir,yene sene donmekdedir.
yasemin
Hə tarixdən məlumatım var…
7 iyul 2015 12:18
# 3
Allah bizlere duamizi yasamagi qismet etsin.. InsAllah dua
xeyalperest
Men getmişem cox qeşeydi twk
7 iyul 2015 12:12
# 2
Allahim sozlerimi nece aciqlayim?Bu sozlerde sendendir,yene sene donmekdedir.
BARBI
cox gozel tarixia abidedeir .insallah gedib gormek isterem
7 iyul 2015 12:09
# 1
Canımı yaktıktan sonra, hiç birşey olmamış gibi helallik isteyenler! Cehennemde yandığınızı görsem üzerinize benzin dökerim... !
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.

(ana səhifəyə gedin.)

TEZKLİKLƏ

Adların mənaları Yuxuyozmalar
Xəbər lenti HAMISI
YeniQadin.Biz
Səsvermə
 

Bəs sizin bürcünüz nədir?

Qoç
Buğa
Əkizlər
Xərçəng
Şir
Qız
Tərəzi
Əqrəb
Oxatan
Oğlaq
Dolça
Balıqlar

 
 
HAMISI Ən çox oxunanlar
İdeal çəkini hesabla
Boyunuz : sm
Çəkiniz : kq
Yaşınız :
Cinsiniz :
İdeal Çəkiniz : kq
Fərq : kq

BÜRC UYĞUNLUĞU

Sevgilinizlə bürc uyğunluğunuzu öyrənə bilərsiniz